Μακροοικονομικές Πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το πρώτο μέρος του μαθήματος (6 διαλέξεις) αναλύει τις δυό βασικές μακροοικονομικές πολιτικές διαχείρισης της ζήτησης της Ε.Ε. που είναι η νομισματική και η δημοσιονομική πολιτικη. Η ανάλυση αυτή σε πολλά της σημεία περιλαμβάνει και την αλληλεπίδραση των πολιτικών αυτών με την δημοσιονομική κρίση της ελληνικής οικονομίας. Αρχικά εξετάζουμε τη διαδικασία της νομισματικής σύγκλισης στην Ε.Ε. από την δημιουργία του Μηχανισμού Συναλλαγματικών Ισοτιμιών και την νομισματική κρίση του 1992 ως τη δημιουργία της νομισματικής ένωσης. Εν συνεχεία, αναλύουμε το κόστος της νομισματικής ενοποίησης μέσα από την θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών. Σε αυτό το πλάισιο εξετάζουμε το κατά πόσο ικανοποιούν οι χώρες της Ε.Ε. τα κριτήρια που θέτει η θεωρία της άριστης νομισματικής περιοχής καθώς και το ποιες οικονομικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να περιορίσουν το κόστος χρήσης ενός ενιαίου νομίσματος στην Ευρωζώνη. Το επόμενο θέμα που αναλύεται αφορά στην νομισματική πολιτική της Ευρωζώνης και κατά συνέπεια στον τρόπο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και στις βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει. Τέλος αναλύουμε την άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής στο πλαίσιο της Ευρωζώνης δίνοντας ιδιάιτερη έμφαση στη δημοσιονομική κρίση και στους τρόπους αντιμετώπισης της καθώς και στην νέα αρχιτεκτονική της ΟΝΕ.

Το δεύτερο μέρος του μαθήματος (4 διαλέξεις), εν αντιθέσει με το πρώτο που δίνει έμφαση στη διαχείριση του τομέα της ζήτησης μιας οικονομίας, δίνει έμφαση στην μελέτη οικονομικών πολιτικών που επηρεάζουν τον τομέα της προσφοράς (Διαρθρωτικές Πολιτικές). Αρχικά, παρουσιάζουμε και αναπτύσσουμε θεωρητικά την έννοια της λογιστικής της οικονομικής μεγέθυνσης. Εν συνεχεία, αναλύουμε (θεωρητικά αλλά και εμπειρικά στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης) τους βασικούς μηχανισμούς δια μέσου των οποίων μπορεί να πυροδοτηθεί η διαδικασία της οικονομικής μεγέθυνσης σε μία οικονομία. Πιο συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, επικεντρωνόμαστε: (α) στο ρόλο της συσσώρευσης φυσικού κεφαλαίου, (β) στη σημασία της δημιουργίας ανθρωπίνου κεφαλαίου και της εκπαίδευσης, (γ) στην ανάγκη παρέμβασης του κράτους στις περιπτώσεις εκείνες όπου η οικονομία της αγοράς «αποτυγχάνει», και (δ) στη σημασία της ύπαρξης ισχυρών και αξιόπιστων θεσμών. Τέλος, επιχειρούμε να συνδέσουμε τα παραπάνω με το πρόβλημα της βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών της ΕΕ.

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία

A΄ Μέρος

Paul De Grauwe, «Tα Οικονομικά της Νομισματικής Ένωσης», εκδόσεις Παπαζήση.

Σημειώσεις παραδόσεων.

Β΄ Μέρος
Aghion and Howitt (2005): Appropriate growth policy: a unifying framework, Mimeo.
Aghion and Howitt (2008): Economic Growth, MIT Press.
Alesina A. and F. Giavazzi (2006): The Future of Europe: Reform or Decline. MIT Press.
Atkinson and Stiglitz (1980): Lectures on Public Economics. McGraw Hill. Graduate book.
Barro R. (1996): Getting it Right. MIT Press.
Dixit A. (2009): Governance institutions and economic activity, American Economic Review, 99, 5-24.
Drazen A. (2000): Political Economy in Macroeconomics. Princeton University Press. Graduate book.
EC Spring Economic Forecasts, 2012, pp. 71-72 for Greece, plus Tables.**
Gylfason T., 2004: To grow or not to grow: Why institutions must make a difference, Journal for Institutional Comparisons (CESifo DICE Report), vol. 2, no. 2, pp. 3-9.**
Hillman A. (2009): Public Finance and Public Policy. Cambridge University Press.
Jones C. (2002): Introduction to Economic Growth, 2nd edition. W.W. Norton & Co Ltd, London.**
Mueller D. (2003) Public Choice, edition III. Cambridge University Press.
Public Finances in EMU, EC (annual edition).**
Sala-i-Martin (2010): The economics behind the world economic forum’s global competitiveness index, in Dimensions of Competitiveness, edited by P. De Grauwe, MIT Press and CESifo.
Sinn, Rescuing Europe, CESifo Forun, August, 2010.
Σημειώσεις παραδόσεων.**

MACROECONOMIC POLICIES OF EUROPEAN UNION

The first part of the course (6 lectures) analyzes the two basic macroeconomic policies of demand management in the EU: the monetary and fiscal policy. Throughout our analysis we focus on the interaction of these policies with the Greek fiscal crisis. The course starts by examining the process of monetary convergence in the EU from the establishment of EMS and the ERM crisis of 1992 to the creation of monetary union. Next, we analyze the theory of optimal currency areas and the cost of monetary unification. In this framework we examine whether Eurozone satisfies the criteria for the existence of an OCA as well as the nature of economic and institutional reforms that would minimize the cost of using the single currency in Europe. Our next topic is the conduct of monetary policy in the Eurozone. Thus, we discuss the structure, the targets, the operation and the main challenges of the European Central Bank. Finally, we analyze the conduct of fiscal policy in the Eurozone, the emergence and the resolution of fiscal crisis as well as the old and new architecture of EMU.

The second part of the course (4 lectures), contrary to the first part which emphasizes the role of demand management for an economy, focuses on supply side economic policies (Structural Policies). Initially, we present and develop theoretically the concept of growth accounting. Then, we analyze (both theoretically and empirically for the case of EU) the main mechanisms through which the process of economic growth is triggered in an economy. In particular, among others, we focus: (α) on the role of physical capital accumulation, (b) on the importance of human capital formation and education, (c) on the need for government intervention in the cases in which the market mechanism “fails”, and (d) on the importance of strong and credible institutions. Finally, we try to relate the above with the question of sustainability of public economics in EU.

Suggestive Reading:

Part A΄
Paul De Grauwe (2014), The Economics of Monetary Union, Oxford University Press, 10th edition.

Lecture notes

Part B΄
Aghion and Howitt (2005): Appropriate growth policy: a unifying framework, Mimeo.
Aghion and Howitt (2008): Economic Growth, MIT Press.
Alesina A. and F. Giavazzi (2006): The Future of Europe: Reform or Decline. MIT Press.
Atkinson and Stiglitz (1980): Lectures on Public Economics. McGraw Hill. Graduate book.
Barro R. (1996): Getting it Right. MIT Press.
Dixit A. (2009): Governance institutions and economic activity, American Economic Review, 99, 5-24.
Drazen A. (2000): Political Economy in Macroeconomics. Princeton University Press. Graduate book.
EC Spring Economic Forecasts, 2012, pp. 71-72 for Greece, plus Tables.**
Gylfason T., 2004: To grow or not to grow: Why institutions must make a difference, Journal for Institutional Comparisons (CESifo DICE Report), vol. 2, no. 2, pp. 3-9.**
Hillman A. (2009): Public Finance and Public Policy. Cambridge University Press.
Jones C. (2002): Introduction to Economic Growth, 2nd edition. W.W. Norton & Co Ltd, London.**
Mueller D. (2003) Public Choice, edition III. Cambridge University Press.
Public Finances in EMU, EC (annual edition).**
Sala-i-Martin (2010): The economics behind the world economic forum’s global competitiveness index, in Dimensions of Competitiveness, edited by P. De Grauwe, MIT Press and CESifo.
Sinn, Rescuing Europe, CESifo Forun, August, 2010.
Lecture Notes.**